VietSing / VIETSINGCORP / Ban cố vấn

NGƯỜI ƯƠM MẦM SỰ SỐNG

(Tổ Quốc) - Từ những dây cuống rốn bỏ đi nay đã trở thành hữu ích trong chất lượng điều trị và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Người đầu tiên trên thế giới tìm ra công nghệ tách tế bào gốc từ màng dây rốn đó chính là PGS.TS Phan Toàn Thắng

Món quà của tạo hoá

Là một chuyên gia nghiên cứu về da và vết thương, một hôm có dây rốn gửi đến phòng nghiên cứu thấy màng dây rốn giống như da người nên bác sĩ Phan Toàn Thắng (hiện là TS.PGS Bộ môn ngoại, khoa Y, ĐH Quốc gia Singapore) đã làm hàng loạt thí nghiệm tách tế bào ở màng dây rốn và đã thành công. Việc phát hiện tế bào gốc từ màng dây rốn của anh thực sự đã gây chấn động giới nghiên cứu tế bào gốc trên toàn thế giới.

Việc tìm ra công nghệ này có một ý nghĩa rất lớn bởi nó là câu trả lời cho tất cả những khó khăn và trở ngại của công nghệ tế bào gốc hiện hành. Gọi nó là món quà của tạo hoá dành cho nhân loại bởi đơn giản ai cũng có dây rốn sau khi sinh.

Tế bào gốc tách ra từ màng dây cuống rốn này có nhiều ưu điểm vượt trội hoàn toàn so với tế bào gốc được tìm ra từ mô, tuỷ và phôi thai. Đầu tiên nó không vi phạm vào y đức, không gây tổn thương cho bà mẹ và thai nhi trong quá trình thu giữ dây rốn vì vốn nó là thứ bỏ đi sau khi sinh. Bên cạnh đó, mỗi năm có hàng trăm triệu trẻ em được sinh ra thì sẽ thu giữ được hàng trăm triệu dây rốn. Một dây rốn thường dài 50cm, bán kính khoảng 1cm từ đó có thể thu giữ hàng tỷ tế bào gốc. Đây sẽ là một nguồn dự trữ khổng lồ bởi nếu lượng tế bào gốc không đủ chúng ta sẽ không thể điều trị tế bào gốc hiệu quả. Với kỹ thuật nuôi cấy không quá phức tạp và tốn kém, đặc biệt hơn cả là có thể lưu trữ dây rốn và tế bào dây rốn sau khi sinh dùng để điều trị cho bản thân cũng như gia đình.

Với tất cả những ưu điểm đó, bác sĩ Thắng khiêm tốn khẳng định: “Đây thực sự là món quà mà Mẹ Tự Nhiên trao tặng cho nhân loại với một thông điệp: “Đây là phần dự trữ của bạn, hãy giữ lại để sử dụng khi cần thiết”, tôi chỉ là người được giao nhiệm vụ tách nó ra thôi.”

Những nghiên cứu và thực thi

Hiện tại, bác sĩ Thắng cùng với các cộng sự đang tiến hành nghiên cứu không chỉ ở Singapore mà còn tại các cơ sở hàng đầu khác ở Mỹ, Canada, úc, Anh, Pháp, Hồng Kông và Ấn Độ để điều trị tiểu đường, nhồi máu cơ tim, liệt tuỵ, vết thương lâu liền…Các kết quả thu được từ thử nghiệm trên động vật rất đáng khích lệ. Những cơ sở thử nghiệm đầu tiên trên người sẽ là Mỹ, Singapore, Hồng Kông, Ấn Độ cho điều trị các vết thương bỏng và vết thương mãn tính do tiểu đường.

Khi công nghệ đưa vào ứng dụng sẽ giúp vết thương của bệnh nhân nhanh liền hơn, giảm đau hơn. Bệnh nhân nhồi máu cơ tim và tai biến mạch máu não sẽ phục hồi nhanh và tốt hơn. Những bệnh nhân liệt hay chấn thương tuỷ sống có thể đi lại được. Chất lượng điều trị các bệnh mãn tính như tiểu đường và mất trí nhớ sẽ được nâng cao. Bên cạnh đó, một khái niệm mới xuất hiện “chống lão hoá bằng việc sử dụng tế bào gốc”, trong tương lai tế bào gốc sẽ giúp những người khỏe mạnh bình thường kéo dài thêm tuổi thanh xuân…Một số công trình nghiên cứu mới đây của Trung tâm nghiên cứu Ung thư hàng đầu của Mỹ tại ĐH Texas - trung tâm MD Anderson thì tế bào gốc còn có khả năng điều trị các khối u tạng đặc (ung thư vú, gan, phổi, não…)

Triển khai tại Việt Nam

Việc đưa tế bào gốc về Việt Nam được PGS.TS Phan Toàn Thắng đã và đang kết hợp với GS Phạm Mạnh Hùng cùng các đồng nghiệp trong nước. Trả lời phóng viên báo Tổ Quốc, anh cho biết: “Trong hai năm qua tôi đã đào tạo ba đợt miễn phí cho các đồng nghiệp cũ tại Viện Bỏng Quốc gia về công nghệ nuôi cấy tế bào da cho điều trị vết thương và bỏng. Các anh ấy đã triển khai rất tốt. Với điều kiện kinh tế và kỹ thuật như hiện nay, nước ta hoàn toàn có thể lưu trữ được dây cuống rốn cũng như triển khai thực hiện thành công công nghệ này”

Theo bác sĩ Thắng, Việt Nam nên đi theo hướng ứng dụng và sử dụng chứ không nên tập trung nhiều vào nghiên cứu cơ bản. “Theo GS Phạm Mạnh Hùng cho tôi biết thì đề án đã được Bộ Khoa học và Công nghệ ủng hộ thông qua, sẽ lên kế hoạch triển khai vào đầu năm 2007. Ngay trong tuần này sẽ có phái đoàn của Việt Nam sang làm việc với tôi về ký kết hợp đồng và chuyển giao công nghệ tại Việt Nam. Tôi ước vọng sẽ xây dựng thành công cơ sở sử dụng và điều trị tế bào gốc, từ đó làm nền tảng cho đào tạo, nghiên cứu và điều trị tại Việt Nam”, anh nói.

Là một người sinh ra tại đất Hà Thành, lớn lên tại đất học Nghệ An. Với tâm niệm “con hơn cha là nhà có phúc”, “trò hơn thầy là quốc gia có phúc” anh Thắng luôn mong muốn mình cũng như các thế hệ sau mình sẽ đóng góp được một phần nào đó cho đất nước. “Nắm chắc chuyên môn, giỏi ngoại ngữ đã đành nhưng phải biết ước mơ và dám đương đầu để cạnh tranh với những thách thức của quốc tế đó là điều các bạn trẻ Việt Nam phải vượt qua”, anh tâm sự. “Tôi sẽ về TP HCM vào tháng 10 và quay trở lại HN vào tháng 11. Bên cạnh đó sẽ tham gia giảng dạy cho các lớp sau đại học tại Việt Nam”.

Một nhà khoa học say mê, một bác sĩ tâm huyết, một đồng nghiệp trách nhiệm, một thầy giáo tận tuỵ…Chúng ta hy vọng rồi đây bằng quyết tâm của mình PGS.TS Phan Toàn Thắng cùng với các nhà khoa học trong nước sẽ giúp các bệnh nhân Việt Nam nhanh chóng được hưởng thụ những công nghệ mới trong quá trình điều trị của mình.