VietSing / CẨM NANG KHÁM CHỮA BỆNH SINGAPORE

CHIẾN BINH NHỎ TUỔI

Một cơn đau trong tai tưởng chừng vô hại của cậu bé người Oman lại trở thành một căn bệnh đe dọa tính mạng. Cha mẹ cậu bé đưa cậu tới Singapore trong thất vọng, còn các bác sĩ Bệnh viện Đại học Quốc gia đã đấu tranh để giành lại cuộc sống cho cậu bé.

Khi được năm tuổi, Ahmed Darwish như những cậu bé khác – nghịch ngợm, mải chơi và trẻ con. Nhưng mọi thứ hoàn toàn khác đi sau một tháng kể từ sinh nhật, Ahmed trở nên chậm chạp và gặp khó khăn trong việc đi lại.

“Lúc đầu, con trai tôi kêu đau ở trong tai bên trái, vì thế chúng tôi đưa cháu đến viện khám và cháu nằm viện theo dõi trong hai ngày. Họ bảo tai cháu bị nhiễm trùng và kê kháng sinh”, cha của Ahmed – một cựu nhân viên chính phủ 47 tuổi – nhớ lại (người cha từ chối cho biết tên).

Mặc dù nhiễm trùng tai đã khỏi, Ahmed sau đó bắt đầu đau và yếu chi dưới, cơn đau thường tăng về đêm. Cậu bé miêu tả cơn đau như thể “có gì đó ăn vào xương”.

Ba tuần điều trị vật lý trị liệu ngoại trú rất ít hiệu quả. Các bác sĩ quyết định làm công thức máu, từ đó phát hiện ra vấn đề trong máu của cậu bé: bệnh bạch cầu cấp dòng tủy (AML).

AML là bệnh ung thư bạch cầu dòng tủy, một trong hai dòng bạch cầu. Bệnh cảnh của AML là sự phát triển nhanh chóng của các bạch cầu bất thường tích lũy trong tủy xương và cản trở sản sinh các tế bào máu bình thường.

“Đông Du”

Tin rằng có thể điều trị ung thư tốt hơn ở Đông Nam Á, cha của Ahmed quyết định đưa cậu bé tới Thái Lan. Tuy nhiên, trong và sau khi hoàn thành hai liệu trình hóa trị liệu, một số người quen ở quê nhà khuyên ông đưa cậu bé tới Singapore do các bác sĩ ở đó có kinh nghiệm điều trị các bệnh bạch cầu ở trẻ em.

“Con nào cũng là con. Vì thế, làm bố mẹ, chúng tôi chỉ đơn giản muốn có được sự chăm sóc tốt nhất cho cháu”, cha của Ahmed – người có 13 người con – cho biết. Ahmed là người con nhỏ tuổi thứ nhì và là một trong hai người con trai trong gia đình.

Ba tháng sau, Ahmed tới Singapore cùng vài người trong gia đình. Cậu bé nhập viện tại Bệnh viện Đại học Quốc gia (NUH) và được Phó giáo sư Allan Yeoh điều trị. Phó giáo sư Yeoh hiện là trưởng nhóm Huyết học và Ung bướu Nhi khoa của khoa Ung bướu Nhi khoa.

“Điều tôi ấn tượng về ông ấy là sự hiểu biết, và thái độ từ tốn của ông làm tôi thấy an tâm. Tất nhiên, Trung tâm Hỗ trợ Bệnh nhân Quốc tế (IPLC) của NUH đã cử một phiên dịch tiếng Ả Rập để giúp chúng tôi trong suốt thời gian ở đó”, cha của Ahmed tiết lộ.

Ahmed ngay lập tức được lấy tủy xương để kiểm tra. Cậu bé cũng được kiểm tra lại công thức máu và làm MRI sọ não để phát hiện di căn.

Cuộc chiến tiếp tục

Mặc dù các bác sĩ Thái Lan khuyên nên ghép tế bào gốc, Phó giáo sư Yeoh thấy không cần thiết. Ông muốn Ahmed hoàn thành bốn liệu trình hóa trị liệu còn lại. Mọi thứ có vẻ tốt cho đến thời điểm ba tuần sau khi liệu trình cuối cùng kết thúc – bệnh tình của cậu bé thay đổi.

Cậu bé bị sốt giảm bạch cầu – tình trạng phản ứng của cơ thể khi bệnh nhân điều trị hóa trị liệu – số lượng bạch cầu giảm xuống ở mức nguy hiểm và cơ thể không thể chống chọi với nhiễm trùng. Ahmed bị viêm phổi và cậu bé được chuyển tới đơn vị điều trị tích cực (ICU) ngay hôm sau.

Phó giáo sư Yeoh giải thích: “Khi tấn công vi khuẩn, cơ thể cậu bé bắt đầu phản ứng quá mức và tấn công cả lớp trong của phế nang. Nếu cứ để thế, toàn bộ các hệ cơ quan cuối cùng cũng sẽ bị ảnh hưởng do oxy không thể tới được phần còn lại của cơ thể. Chúng ta cần phải hành động nhanh chóng”.

Ahmed gặp khó khăn trong việc hô hấp qua ống nội khí quản đặt đường miệng, do đó Phó giáo sư Yeoh và nhóm làm việc quyết định đặt ống qua cổ họng, hỗ trợ bởi máy thở Bi-PAP. Các bác sĩ phải hút đờm dãi hình thành trong đường hô hấp vài lần một ngày. Thêm vào đó, phổi của cậu bé chảy máu không kiểm soát được.

Bất chấp mọi nỗ lực, lá phổi của cậu bé không đủ sức chịu đựng. Sau một tuần, Ahmed bị xẹp phổi phải.

Mạo hiểm

Giờ đây, mục tiêu điều trị quan trọng nhất là ngăn chặn việc nồng độ oxy đang giảm xuống thấp ở mức nguy hiểm. Do máy thở Bi-PAP thất bại, Ahmed sau đó phải sử dụng máy thở dao động tần số cao (HFOV). Thay vì bơm không khí vào phổi một cách nhẹ nhàng, phổi của Ahmed chuyển động rất nhanh. Không may, biện pháp này tỏ ra không hiệu quả.

Sau đó, bác sĩ Winn Muang Muang Aye, tham vấn tại Khoa Phẫu thuật Tim mạch Lồng ngực của bệnh viện đã tham gia vào nhóm làm việc để thực hiện một biện pháp đưa oxy từ ngoài vào gọi là ECMO.

“Mọi người nghĩ thế là hết, nhưng với năng lực và trình độ, chúng tôi quyết định sử dụng biện pháp này để cậu bé có thêm một cơ hội sống. Chúng tôi lấy máu của cậu bé ra ngoài cơ thể, loại bỏ khí carbonic và đưa khí oxy vào, sau đó đưa lại máu vào cơ thể. Máy móc sẽ thay thế phổi cậu bé, nhờ đó, các lá phổi sẽ hồi phục”, bác sĩ Winn – chuyên gia phẫu thuật tim mạch trong các vấn đề tim mạch lồng ngực nhi khoa – giải thích.

Bác sĩ Sriram Shankar, chuyên gia tham vấn về phẫu thuật tim mạch lồng ngực, cũng tham gia vào nhóm làm việc cùng với kinh nghiệm về ECMO.

Ông cho biết: “Vấn đề của ECMO là việc máu bị đông trong các ống. Vì vậy chúng tôi phải làm việc rất thận trọng để đảm bảo mọi việc hoạt động tốt và không ống nào bị đông máu, tuột hoặc chệch. Tất cả có thể gây ra vấn đề”.

Có những phút nghẹt thở khi cả bác sĩ Winn và Shankar phải thay ống cho Ahmed một cách dứt khoát mà không được phép phạm lỗi.

Bác sĩ Winn chia sẻ: “Việc tính thời gian rất quan trọng. Nếu bạn không làm đúng, bạn sẽ để mất bệnh nhân. Đó là một công việc rất tinh tế – giống như thay động cơ máy bay giữa không trung. Điều đó rất mạo hiểm nhưng chúng tôi phải làm”.

Phép màu

Mặc dù chỉ định điều trị bằng ECMO tối đa là 28 ngày, Ahmed đã trụ tới ngày thứ 38. Cậu bé nhanh chóng được chuyển ra khỏi đơn vị điều trị tích cực.

Bác sĩ Shankar nghĩ lại: “Đối với những trường hợp này, bạn cần khéo léo khi quyết định lúc nào sẽ can thiệp. Đây chắc chắn là trường hợp điều trị ECMO lâu nhất”.

“Đối với ung thư, không chỉ đơn giản là loại hóa trị liệu được truyền vào cho bệnh nhân, mà còn cần sự chăm sóc nghiêm ngặt và hỗ trợ từ đơn vị điều trị tích cực. Một hệ thống hoàn thiện như vậy trong nhi khoa không phải lúc nào cũng có. Sự động viên từ phía gia đình cũng đóng vai trò sống còn trong sự phục hồi của cậu bé”, phó giáo sư Yeoh chia sẻ. Sau hai tháng điều trị, ông nói rằng bệnh của Ahmed đã thuyên giảm.

“Tôi rất biết ơn tất cả mọi người ở NUH – từ các nhân viên IPLC đã giúp chúng tôi nhiệt tình, tới các y bác sĩ đã rất tận tình và nhã nhặn. Tôi rất cảm kích khi chúng tôi được thông báo về tình hình của cháu ở mọi giai đoạn điều trị. Đó thực sự là một phép màu khi giờ đây, con trai tôi đã có thể chạy nhảy sau tất cả mọi thứ”, cha của Ahmed nói.

Từ: Ann Nguyen

Tài liệu dịch thuật NUH